Een ouder landschap
De oudste bekende vermelding van een huis met grond op Ridderoord dateert uit 1714. In een akte uit 1784 wordt het bezit Ridderoord genoemd, met de toevoeging dat het voordien Sparrebosch heette. Het landhuis verdween rond 1822. Daarna raakte het terrein verbonden met het aangrenzende Eyckenstein. Resten van het parkbos bleven in de omgeving herkenbaar.
Begin twintigste eeuw veranderde Bilthoven snel. Maatschappij Leyenhove presenteerde in 1917 een plan voor een luxehotel met cottages en bungalows. Dat grote ontwerp kwam niet volledig tot uitvoering. In 1918 verrezen wel vijf villa’s met namen uit de dierenriem. Op 24 juli 1919 stelde de gemeenteraad de namen Vermeerlaan en Vermeerplein officieel vast voor wegen in Park Ridderoord.
Van open plek naar woonplein
Het plein bestond al voordat de meeste huidige woningen werden gebouwd. Volgens gegevens uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen dateren de panden op de nummers 1, 3 en 5 uit 1934. Veel andere huizen rond het plein volgden in de jaren vijftig. Daardoor is geen sprake van één architectuurperiode. De samenhang ontstaat vooral door de ruime kavels, diepe voortuinen, terugliggende bebouwing en het centrale groen.
School, oorlog en spel
Op 9 september 1935 begon Het Nieuwe Lyceum in de dubbele villa op Vermeerplein 3–5. De school telde toen 31 leerlingen en 10 docenten. Vier jaar later verhuisde het onderwijs naar de Jan Steenlaan; het internaat bleef nog aan het plein gevestigd.
Ook de oorlog liet een spoor na. In februari 1945 werden verzetsman Minne de Swart en zijn vader naar een villa aan het Vermeerplein gebracht en daar hardhandig verhoord. De historische bron vermeldt geen huisnummer. Daarom wordt dit verhaal niet aan een specifieke woning gekoppeld.
In de naoorlogse jaren was er letterlijk ruimte om te spelen. De jubileumgeschiedenis van SCHC noemt het Vermeerplein als een van de Bilthovense plekken waar kinderen tussen 1946 en 1955 met stick en bal oefenden. In 1988 kreeg het plein met het bronzen Vogelpaar van Pim van Moorsel een nieuw herkenningspunt.
Deze samenvatting steunt op gemeentelijke en landschappelijke publicaties, archiefbeschrijvingen, BAG-gegevens en lokale historische studies. Bekijk de volledige bronnenlijst, in het bijzonder bronnen 1–12.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 18 september 2026.